Aişənin yaşı: Difference between revisions

From WikiIslam, the online resource on Islam
Jump to navigation Jump to search
(View all pending changes)
[checked revision][pending revision]
(Created page with "Aişənin")
 
(Started new translation)
Line 1: Line 1:
Aişənin
[[File:Muhammad and Aisha freeing chief's daughter.jpg|thumb|332x332px|Məhəmməd və həyat yoldaşı Aişənin bir qəbilə rəisinin qızını azad etməsi. Siyer-i Nebi əsərindən.]]'''Aişə''' (təqribən 613/614 – təqribən 678)<ref name="Siddiqui">Al-Nasa'i 1997, p. 108</ref> və ya عائشة (həmçinin A'ishah, Aisyah, Ayesha, A'isha, Aishat və ya Aishah kimi transliterasiya olunur) səhih hədis rəvayətlərinə görə, 6 və ya 7 yaşında Məhəmmədlə evlənmiş və Aişənin 9 və ya 10 yaşı olanda, həmin vaxt 53 yaşında olan Məhəmməd ilə nikahı tamamlamışdır (cinsi əlaqədə olmuşdur).<ref>Hişamın atasından rəvayət olunur: Xədicə, Peyğəmbər (ﷺ) Mədinəyə yola düşməzdən üç il əvvəl vəfat etdi. O, orada iki il və ya buna yaxın qaldı və sonra Aişə altı yaşında bir qız ikən onunla evləndi və Aişənin doqquz yaşı olanda o, bu evlilikdə cinsi əlaqədə oldu (nikah tamamlandı).
 
{{Bukhari|||3896|darussalam}}</ref><ref>Aişədən rəvayət olunur: Peyğəmbər (ﷺ) onunla altı yaşı olanda evləndi və doqquz yaşı olanda onunla cinsi əlaqədə oldu (nikah tamamlandı), sonra isə doqquz il (yəni onun vəfatına qədər) onunla qaldı.
 
{{Bukhari|||5133|darussalam}}</ref><ref>Aişədən (Allah ondan razı olsun) rəvayət olunur: Allahın Rəsulu (ona salam olsun) mənimlə altı yaşım olanda evləndi və doqquz yaşım olanda mən onun evinə daxil oldum.
 
{{Muslim||1422b|reference}}</ref><ref>Aişə dedi: Allahın Rəsulu mənimlə yeddi yaşım olanda evləndi. (Ravi Süleyman dedi: "Və ya altı yaşında.")
 
{{Abu Dawud||2121|darussalam}}</ref><ref>Demək olar ki, bütün mənbələr cinsi əlaqə (nikahın tamamlanması) yaşını doqquz olaraq göstərir, baxmayaraq ki, bəzi sonrakı versiyalar bunun 10 yaş ola biləcəyini deyir; Bax: Denise Spellberg (1996), Politics, Gender, and the Islamic Past: The Legacy of 'A'isha Bint Abi Bakr, Columbia University Press, <nowiki>ISBN 978-0231079990</nowiki>, səh. 39–40;</ref> [[İslam hüququnda uşaq evliliyi|Uşaq evlilikləri]] ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən, bu mövzu apologetik (müdafiə xarakterli) ədəbiyyatda və ictimai müzakirələrdə böyük maraq kəsb edir.
 
O dövrdə Ərəbistanda gənc yaşda evlilik eşidilməmiş bir şey deyildi və Aişənin Məhəmməd ilə evliliyi siyasi mahiyyət daşıya bilərdi, çünki atası Əbu Bəkr cəmiyyətdə nüfuzlu bir adam idi.<ref>Afsaruddin, Asma (2014). "ʿĀʾisha bt. Abī Bakr". In Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett. ''[http://referenceworks.brillonline.com/browse/encyclopaedia-of-islam-2 Encyclopaedia of Islam]'' (3 ed.). Brill Online. Retrieved 2015-01-11</ref> Əbu Bəkr, öz tərəfindən, Aişə vasitəsilə ailələrini evlilik yolu ilə birləşdirərək Məhəmməd ilə öz arasındakı qohumluq bağını daha da gücləndirməyə çalışmış ola bilər. Misir-Amerika İslamşünası Leyla Əhməd qeyd edir ki, Aişənin Məhəmməd ilə nişanlanması və evliliyi İslam ədəbiyyatında adi bir hal kimi təqdim olunur və bu, həmin dövrdə uşaqların özlərindən böyüklərlə evləndirilməsinin qeyri-adi olmadığını göstərə bilər.<ref>Ahmed, Leila (1992). ''Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate''. Yale University Press. p. 51-54. <nowiki>ISBN 978-0300055832</nowiki>.</ref> Məhəmmədin səhabələri (tərəfdarları) ilə bağlı da bu cür bir çox məlumatlar mövcuddur. Qonşu imperiyalarda o dövrdə, Bizans qanunları on üç yaş olaraq müəyyən etdikləri yetkinlik yaşına çatmamış qızlarla evliliyi qadağan edirdi<ref>Sean Anthony, "Muhammad and the Empires of Faith: The making of the Prophet of Islam", Oakland CA: University of California, 2020, p. 115</ref>, Sasani qanunları isə bir qızın doqquz yaşında evlənə biləcəyini, bir şərtlə ki, ittifaqın cinsi əlaqə hissəsinin on iki yaşına çatana qədər təxirə salınmasını nəzərdə tuturdu.<ref>CHILDREN iii. Legal Rights of Children in the Sasanian Period - [https://www.iranicaonline.org/articles/children-iii Encyclopedia Iranica online]</ref>
 
== Etibarlılıq ==
Quranda, görünür ki, hələ heyz (aybaşı) dövrünə çatmamış olanlarla evliliyə aid olan bir qayda 65-ci surə olan "Ət-Talaq" surəsinin [https://quran.az/65/4 4-cü ayəsində] öz əksini tapır.<ref>And those who no longer expect menstruation among your women - if you doubt, then their period is three months, and [also for] those who have not menstruated. And for those who are pregnant, their term is until they give birth. And whoever fears Allah - He will make for him of his matter ease.
 
{{Quran|65|4}}</ref> Təfsir əl-Cəlaleyn Quranın ən hörmətli şərhlərindən biridir.<ref>Tafsir al-Jalalayn is one of the most significant tafsirs for the study of the Qur’an. Composed by the two “Jalals” -- Jalal al-Din al-Mahalli (d. 864 ah / 1459 ce) and his pupil Jalal al-Din al-Suyuti (d. 911 ah / 1505 ce), Tafsir al-Jalalayn is generally regarded as one of the most easily accessible works of Qur’anic exegesis because of its simple style and one volume length. For the first time ever Tafsir al-Jalalayn is competently translated into an unabridged highly accurate and readable annotated English translation by Doctor. Feras Hamza. [https://www.altafsir.com/Al-Jalalayn.asp altafsir.com]</ref> Təfsir əl-Cəlaleyndə bu ayə üçün verilən təfsir ənənəvi şərhi təqdim edir və "heyz görməyənlər" (aybaşı olmayanlar) ifadəsini "gənc yaşda olduqlarına görə hələ heyz görməyənlər, onların da [gözləmə] müddəti üç aydır" şəklində aydınlaşdırır.<ref>And as for those of your women who read allā’ī or allā’i in both instances no longer expect to menstruate if you have any doubts about their waiting period their prescribed waiting period shall be three months and also for those who have not yet menstruated because of their young age their period shall also be three months — both cases apply to other than those whose spouses have died; for these latter their period is prescribed in the verse they shall wait by themselves for four months and ten days Q. 2234. And those who are pregnant their term the conclusion of their prescribed waiting period if divorced or if their spouses be dead shall be when they deliver. And whoever fears God He will make matters ease for him in this world and in the Hereafter. [https://altafsir.com/Tafasir.asp?tMadhNo=1&tTafsirNo=74&tSoraNo=65&tAyahNo=4&tDisplay=yes&UserProfile=0&LanguageId=2 Tafsir al-Jalalayn, trans. Feras Hamza Quran 65:4]</ref>
 
== İstinadlar ==

Revision as of 10:35, 13 March 2026

Error creating thumbnail: Unable to save thumbnail to destination
Məhəmməd və həyat yoldaşı Aişənin bir qəbilə rəisinin qızını azad etməsi. Siyer-i Nebi əsərindən.

Aişə (təqribən 613/614 – təqribən 678)[1] və ya عائشة (həmçinin A'ishah, Aisyah, Ayesha, A'isha, Aishat və ya Aishah kimi transliterasiya olunur) səhih hədis rəvayətlərinə görə, 6 və ya 7 yaşında Məhəmmədlə evlənmiş və Aişənin 9 və ya 10 yaşı olanda, həmin vaxt 53 yaşında olan Məhəmməd ilə nikahı tamamlamışdır (cinsi əlaqədə olmuşdur).[2][3][4][5][6] Uşaq evlilikləri ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən, bu mövzu apologetik (müdafiə xarakterli) ədəbiyyatda və ictimai müzakirələrdə böyük maraq kəsb edir.

O dövrdə Ərəbistanda gənc yaşda evlilik eşidilməmiş bir şey deyildi və Aişənin Məhəmməd ilə evliliyi siyasi mahiyyət daşıya bilərdi, çünki atası Əbu Bəkr cəmiyyətdə nüfuzlu bir adam idi.[7] Əbu Bəkr, öz tərəfindən, Aişə vasitəsilə ailələrini evlilik yolu ilə birləşdirərək Məhəmməd ilə öz arasındakı qohumluq bağını daha da gücləndirməyə çalışmış ola bilər. Misir-Amerika İslamşünası Leyla Əhməd qeyd edir ki, Aişənin Məhəmməd ilə nişanlanması və evliliyi İslam ədəbiyyatında adi bir hal kimi təqdim olunur və bu, həmin dövrdə uşaqların özlərindən böyüklərlə evləndirilməsinin qeyri-adi olmadığını göstərə bilər.[8] Məhəmmədin səhabələri (tərəfdarları) ilə bağlı da bu cür bir çox məlumatlar mövcuddur. Qonşu imperiyalarda o dövrdə, Bizans qanunları on üç yaş olaraq müəyyən etdikləri yetkinlik yaşına çatmamış qızlarla evliliyi qadağan edirdi[9], Sasani qanunları isə bir qızın doqquz yaşında evlənə biləcəyini, bir şərtlə ki, ittifaqın cinsi əlaqə hissəsinin on iki yaşına çatana qədər təxirə salınmasını nəzərdə tuturdu.[10]

Etibarlılıq

Quranda, görünür ki, hələ heyz (aybaşı) dövrünə çatmamış olanlarla evliliyə aid olan bir qayda 65-ci surə olan "Ət-Talaq" surəsinin 4-cü ayəsində öz əksini tapır.[11] Təfsir əl-Cəlaleyn Quranın ən hörmətli şərhlərindən biridir.[12] Təfsir əl-Cəlaleyndə bu ayə üçün verilən təfsir ənənəvi şərhi təqdim edir və "heyz görməyənlər" (aybaşı olmayanlar) ifadəsini "gənc yaşda olduqlarına görə hələ heyz görməyənlər, onların da [gözləmə] müddəti üç aydır" şəklində aydınlaşdırır.[13]

İstinadlar

  1. ↑ Al-Nasa'i 1997, p. 108
  2. ↑ Hişamın atasından rəvayət olunur: Xədicə, Peyğəmbər (ﷺ) Mədinəyə yola düşməzdən üç il əvvəl vəfat etdi. O, orada iki il və ya buna yaxın qaldı və sonra Aişə altı yaşında bir qız ikən onunla evləndi və Aişənin doqquz yaşı olanda o, bu evlilikdə cinsi əlaqədə oldu (nikah tamamlandı). Sahih Bukhari 3896
  3. ↑ Aişədən rəvayət olunur: Peyğəmbər (ﷺ) onunla altı yaşı olanda evləndi və doqquz yaşı olanda onunla cinsi əlaqədə oldu (nikah tamamlandı), sonra isə doqquz il (yəni onun vəfatına qədər) onunla qaldı. Sahih Bukhari 5133
  4. ↑ Aişədən (Allah ondan razı olsun) rəvayət olunur: Allahın Rəsulu (ona salam olsun) mənimlə altı yaşım olanda evləndi və doqquz yaşım olanda mən onun evinə daxil oldum. Sahih Muslim 1422b
  5. ↑ Aişə dedi: Allahın Rəsulu mənimlə yeddi yaşım olanda evləndi. (Ravi Süleyman dedi: "Və ya altı yaşında.") Sunan Abu Dawud 2121
  6. ↑ Demək olar ki, bütün mənbələr cinsi əlaqə (nikahın tamamlanması) yaşını doqquz olaraq göstərir, baxmayaraq ki, bəzi sonrakı versiyalar bunun 10 yaş ola biləcəyini deyir; Bax: Denise Spellberg (1996), Politics, Gender, and the Islamic Past: The Legacy of 'A'isha Bint Abi Bakr, Columbia University Press, ISBN 978-0231079990, səh. 39–40;
  7. ↑ Afsaruddin, Asma (2014). "ʿĀʾisha bt. Abī Bakr". In Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett. Encyclopaedia of Islam (3 ed.). Brill Online. Retrieved 2015-01-11
  8. ↑ Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate. Yale University Press. p. 51-54. ISBN 978-0300055832.
  9. ↑ Sean Anthony, "Muhammad and the Empires of Faith: The making of the Prophet of Islam", Oakland CA: University of California, 2020, p. 115
  10. ↑ CHILDREN iii. Legal Rights of Children in the Sasanian Period - Encyclopedia Iranica online
  11. ↑ And those who no longer expect menstruation among your women - if you doubt, then their period is three months, and [also for] those who have not menstruated. And for those who are pregnant, their term is until they give birth. And whoever fears Allah - He will make for him of his matter ease. Quran 65:4
  12. ↑ Tafsir al-Jalalayn is one of the most significant tafsirs for the study of the Qur’an. Composed by the two “Jalals” -- Jalal al-Din al-Mahalli (d. 864 ah / 1459 ce) and his pupil Jalal al-Din al-Suyuti (d. 911 ah / 1505 ce), Tafsir al-Jalalayn is generally regarded as one of the most easily accessible works of Qur’anic exegesis because of its simple style and one volume length. For the first time ever Tafsir al-Jalalayn is competently translated into an unabridged highly accurate and readable annotated English translation by Doctor. Feras Hamza. altafsir.com
  13. ↑ And as for those of your women who read allā’ī or allā’i in both instances no longer expect to menstruate if you have any doubts about their waiting period their prescribed waiting period shall be three months and also for those who have not yet menstruated because of their young age their period shall also be three months — both cases apply to other than those whose spouses have died; for these latter their period is prescribed in the verse they shall wait by themselves for four months and ten days Q. 2234. And those who are pregnant their term the conclusion of their prescribed waiting period if divorced or if their spouses be dead shall be when they deliver. And whoever fears God He will make matters ease for him in this world and in the Hereafter. Tafsir al-Jalalayn, trans. Feras Hamza Quran 65:4
Retrieved from "http://wikiislamica.net/index.php?title=Aişənin_yaşı&oldid=140749"